قوانین و مقررات بیمه

زیر عنوان 1: بیمه‌ مازاد مسئولیت‌ مدنی شخص‌ ثالث‌ تا حد دیه

توضیحات 1:

بیمه‌ مازاد مسئولیت‌ مدنی‌ شخص‌ ثالث‌ تا حد دیه

اتومبیل‌ وسیله‌ای‌ است‌ که‌ تقریباً از اواخر قرن‌ نوزدهم‌ و به‌ شکلی‌ همه‌گیر وارد زندگی‌ انسان‌ در جوامع‌ بشری‌ شده‌و نقشی‌ بسیار مهم‌ در حمل‌ مسافر و جابجایی‌ کالا دارد. اصولا در بیشتر جوامع‌ انسانی‌ بیشترین‌ جابجایی‌ مردم‌ ومسافران‌ به‌ وسیله‌ اتومبیل‌ صورت‌ می‌پذیرد و اتوبوسها، کامیونها و اتومبیلهای‌ سواری‌ در ابعادی‌ وسیع‌ چنان‌ در بطن‌زندگی‌ انسانها رسوخ‌ کرده‌اند، که‌ براستی‌ باید گفت‌ زندگی‌ انسان‌ بدون‌ بهره‌گیری‌ از این‌ وسیله‌ نقلیه‌ موتوری‌ ناممکن‌است اتومبیل‌ در زندگی‌ صنعتی‌ و کشاورزی‌ و رسانیدن‌ کالا از محل‌ تولید به‌ بازار مصرف‌ و داد و ستد بین‌المللی‌ نقشی‌سازنده‌ و پراهمیت‌ دارد، و در واقع‌ یکی‌ از ویژگیهای‌ بارز و مشخص‌ قرن‌ بیستم‌، پدید آمدن‌ این‌ وسیله‌ نقلیه‌ است‌.پدیدار شدن‌ این‌ وسیله‌ نقلیه‌ اگرچه‌ به‌ همراه‌ خود رفاه‌ و آسایش‌ و سرعت‌ را به‌ ارمغان‌ آورده‌، اما به‌ همان‌ نسبت‌باعث‌ بروز مشکلات‌ بسیار و خطرات‌ فراوان‌ هم‌ شده‌ است‌، زیرا خطر تصادم‌ و برخورد با این‌ وسیله‌ نقلیه‌ روبه‌افزایش‌ نهاده‌ و تنها راه‌ جبران‌ و کمک‌ به‌ زیاندیدگان‌ این‌ پدیده‌ قرن‌ بیستم‌ و رفع‌ و یا تقلیل‌ اثرات‌ نامطلوب‌ آن‌ درزندگی‌ زیاندیدگان‌ استفاده‌ از بیمه‌ است.

شرکتهای‌ بیمه‌ با درک‌ این‌ نیاز جوامع‌ انسانی‌، طرحهای‌ متفاوتی‌ برای‌ جبران‌ خسارات‌ این‌ حوادث‌ ارائه‌ داده‌اند.در بیمه‌ اتومبیل‌، گاهی‌ تعهد بیمه‌گر جبران‌ خسارت‌ وارد به‌ وسیله‌ نقلیه‌ بیمه‌ شده‌ است‌ و گاهی‌ خسارات‌ وارد به‌شخص‌ ثالث‌ را جبران‌ می‌کند.

معمولا کلیه‌ حوادث‌ زیانبار ناشی‌ از تصادفات‌ رانندگی‌ به‌ یکی‌ از سه‌ حالت‌ زیراست‌:

- راننده‌ مقصر است‌ و زیاندیده‌ مالی‌ و جانی‌ کاملا بی‌تقصیر است

- زیان‌دیده‌ مقصر است‌ و راننده‌ کاملا بی‌تقصیر است

- راننده‌ و زیاندیده‌ هر دو در ایجاد حادثه‌ مقصرند

تشخیص‌ هریک‌ از سه‌ مورد فوق‌ صرفاً برعهده‌ مقامات‌ صلاحتیدار راهنمایی‌ و رانندگی‌ است‌ و در صورت‌ عدم‌توافق زیاندیده‌ با مقصر حادثه‌، نتیجه‌گیری‌ از حادثه‌ براساس‌ گزارش‌ مأموران‌ انتظامی‌ با محاکم‌ صالحه‌ است‌ ذکر این‌نکته‌ لازم‌ است‌ که‌ برای‌ تسویه‌ خسارات‌ سنگین‌ شرکتهای‌ بیمه‌ به‌ ارائه‌ گزارش‌ مقامات‌ انتظامی‌ که‌ از حادثه‌ بازدیدکرده‌اند نیاز دارند.شرکتهای‌ بیمه‌ در ایران‌ پوششهای‌ متفاوتی‌ را در زمینه‌ بیمه‌ اتومبیل‌ ارائه‌ داده‌اند که‌ به‌ طور خلاصه‌ به‌ شرح‌ زیراست‌:

- پوشش‌ بیمه‌ بدنه‌ اتومبیل‌

- بیمه‌ شخص‌ ثالث‌ (بیمه‌ اجباری‌ مسئولیت‌ مدنی‌ دارندگان‌ وسایل‌ نقلیه‌ موتوری‌ در مقابل‌ اشخاص‌ثالث‌).

- بیمه‌ حوادث‌ سرنشین‌.

- بیمه‌ مازاد مسئولیت‌ مدنی‌ دارندگان‌ وسایل‌ نقلیه‌ موتوری‌ زمینی‌ در مقابل‌ اشخاص‌ ثالث‌ (تاحددیه‌).

 

بیمه‌ بدنه‌ اتومبیل

براساس‌ شرایط این‌ بیمه‌نامه‌، دارنده‌ و یا مالک‌ وسیله‌ نقلیه اتومبیل‌ خود را در برابر خطرات‌ بیمه‌می‌کند تا در صورت‌ بروز حادثه‌ و ایجاد خسارت‌ به‌ وسیله‌ نقلیه‌ موضوع‌بیمه‌، شرکت‌ بیمه خسارت‌ وارد را براساس‌ شرایط بیمه‌نامه‌ جبران‌ کند. منظور از خطرات‌ موردتعهد بیمه‌گر، همان‌ حوادثی‌ است‌ که‌ درصورت‌ واقع‌ شدن‌ چنانچه‌ باعث‌ نابودی‌ و یا آسیب‌ دیدگی‌ اتومبیل‌ شود بیمه‌گر موظف‌ به‌ جبران‌ آن‌خواهد بود:

 1- خطرهای‌ مورد تعهد بیمه‌گر

- حوادثی‌ که‌ منجر به‌ ورود خسارت‌ به‌ وسیله‌ نقلیه‌ مورد بیمه‌ گردد، مانند تصادم‌ دو اتومبیل‌،برخورد وسیله‌ نقلیه‌ با اجسام‌ ثابت‌ و یا متحرک‌، برگشتن‌ و یا سقوط اتومبیل

- آتش‌سوزی‌، صاعقه‌ و انفجار وسیله‌ نقلیه

- سرقت‌ کلی‌

- خسارات‌ وارد به‌ لوازم‌ یدکی‌ اصلی‌ اتومبیل‌ که‌ براساس‌ کاتالوگ‌ همراه‌ اتومبیل‌ به‌ دارنده‌ آن‌ حویل‌شده‌ باشد

- پرداخت‌ کلیه‌ هزینه‌های‌ معقول‌ و منطقی‌ که‌ به‌ منظور نجات‌ مورد بیمه‌ و حمل‌ و نقل‌ آن‌ به ‌تعمیرگاه‌ و یا محل‌ امن‌ صورت‌ پذیرفته‌ باشد

- خساراتی‌ که‌ در جریان‌ حمل‌ و نقل‌ توسط جرثقیل‌، خط آهن‌ و یا سایر وسایل‌ نقلیه‌ به‌ مورد بیمه ‌وارد آید

 

2- خطرهای‌ خارج‌ از تعهد بیمه‌گر

خطرهای‌ خارج‌ از تعهد بیمه‌گر خطراتی‌ است‌ که‌ چنانچه‌ منشأ بروز حادثه‌ منجر به‌ خسارت‌ گردد،بیمه‌گر براساس‌ شرایط بیمه‌نامه‌ متعهد جبران‌ خسارت‌ آن‌ نخواهد بود مگر این‌ که‌ برخلاف‌ آن‌ توافق‌شده‌ باشد، این‌ خطرات‌ عبارتند از :

- خسارات‌ ناشی‌ از کهنگی‌، عدم‌ مراقبت‌ و نگهداری‌ و اسقاط اتومبیل

- هرگونه‌ آسیب‌ و خسارت‌ وارد به‌ لاستیکها، جز در زمانی‌ که‌ وسیله‌ نقلیه‌ به‌ علت‌ آتش‌سوزی ‌خسارت‌ دیده‌ باشد که‌ در این‌ حالت‌ فقط تا ۵۰% قیمت‌ لاستیک‌ به‌ عنوان‌ خسارت‌ پرداخت‌ خواهد شد.

- زیان‌ ناشی‌ از عدم‌ استفاده‌ از وسیله‌ نقلیه‌ از زمانی‌ که‌ دچار حادثه‌ می‌شود تا زمانی‌ که‌ راه‌اندازی ‌مجدد می‌گردد.

- کاهش‌ و پایین‌ آمدن‌ ارزش‌ مورد بیمه‌ براثر حادثه

- خطرات‌ جنگ‌، شورش‌ و انقلاب‌، و خسارات‌ مستقیم‌ و غیرمستقیم‌ ناشی‌ از انفجارهای‌ هسته‌ای‌ واشعه‌ یون‌زا.

- خطرات‌ طبیعی‌ مانند، زمین‌ لرزه‌، سیل‌ و آتشفشان

- خسارتهای‌ عمدی‌ بیمه‌گذار

- خسارات‌ ناشی‌ از رانندگی‌ در حین‌ مستی‌ و یا تحت‌ تأثیر مواد مخدر و یا آزمایش‌ سرعت

 

بیمه‌ شخص‌ ثالث

افرادی‌ که‌ در یک‌ جامعه‌ زندگی‌ می‌کنند باید تابع‌ قوانین‌ و نظامات‌ آن‌ جامعه‌ باشند و به‌ همین‌ دلیل‌چنانچه‌ شخصی‌ چه‌ از روی‌ عمد و چه‌ به‌ علت‌ بی‌احتیاطی‌ و غفلت‌ مرتکب‌ عملی‌ خلاف‌ قانون‌ ومقررات‌ شود، مسئول‌ بوده‌ و باید به‌ مجازات‌ متناسب‌ با آن‌ بی‌احتیاطی‌ برسد و زیان‌ وارد اعم‌ از مالی‌ ویا جانی‌ را جبران‌ کند. مسئولیت‌ مدنی‌ زمانی‌ جنبه‌ عملی‌ به‌ خود می‌گیرد که‌ شخص‌ مقصر حادثه‌ مجبورشود زیان‌ وارد به‌ شخص‌ ثالث‌ را جبران‌ کند. تفاوت‌ مسئولیت‌ مدنی‌ با مسئولیت‌ جزایی‌ در این‌ است‌ که‌ مسئولیت‌ جزایی‌ قابل‌ بیمه‌ کردن‌ نیست‌ و مغایر قوانین‌ و عرف‌ جوامع‌ انسانی‌ تلقی‌ می‌شود.

بیمه‌ مسئولیت‌ مدنی‌ دارندگان‌ وسایل‌ نقلیه‌ موتوری‌ در ایران‌ در بیست‌ و نهم‌ دیماه ‌ 1347 به‌ تصویب ‌رسید تا مسئولیت‌ مدنی‌ بیمه‌گذار در مقابل‌ اشخاص‌ ثالث‌ در نتیجه‌ حوادث‌ ایجاد شده‌ از وسیله‌ نقلیه‌مورد استفاده‌ خود را بیمه‌ کند. بیمه‌ مسئولیت‌ مدنی‌ در ایران‌ به‌ دو بخش‌ عمده‌ تقسیم‌ می‌شود که‌عبارتند از :

 بیمه اختیاری

بیمه‌ اختیاری‌ (که‌ شامل‌ بیمه‌نامه‌های‌ دیه‌، بیمه‌ مازاد ثالث‌ و بیمه‌ کارت‌ سبز است‌ که‌ این‌ سه‌ نوع‌اخیر سالها بعد از تصویب‌ قانون‌ بیمه‌ شخص‌ ثالث‌ توسط شرکتهای‌ بیمه‌ طرح‌ریزی‌ و ابداع‌ شده‌ است‌).باتوجه‌ به‌ این‌ که‌ این‌ بیمه‌نامه‌ خسارات‌ مالی‌ و جانی‌ وارد به‌ اشخاص‌ ثالث‌ را جبران‌ می‌کند، براساس‌شرایط بیمه‌نامه‌ افراد زیر در قبال‌ بیمه‌گذار شخص‌ ثالث‌ شناخته‌ نمی‌شوند

الف. بیمه‌گذار و کلیه‌ افرادی‌ که‌ مسئولیت‌ آنها مسئولیت‌ بیمه‌گذار تلقی‌می‌شود

ب‌. کارکنان‌ بیمه‌گذار مسئول‌ حادثه‌ که‌ در حین‌ کار و انجام‌ وظیفه‌ باعث‌ بروز حادثه‌ شده‌ باشند

پ. همسر، پدر، مادر، اولاد و اجداد تحت‌ تکفل‌ بیمه‌گذار

ت. راننده‌ای‌ که‌ حادثه‌ منحصراً در نتیجه‌ خطای‌ او ایجاد شده‌ باشد

بیمه‌گر، مسئولیت‌ مدنی‌ بیمه‌گذار در قبال‌ اشخاص‌ ثالث‌ را در مورد خسارتهای‌ مالی‌ تا مبلغ‌ ۲۵۰۰۰ریال‌ و خسارتهای‌ جانی‌ حداکثر تا مبلغ‌ 200.000ریال‌ بیمه‌ کرده‌ است‌ که‌ در صورت‌ بروز حادثه‌ آن‌ راپرداخت‌ خواهد کرد

 خطرهای‌ خارج‌ از تعهد بیمه‌گر

خسارتهای‌ زیر از شمول‌ تعهدات‌ بیمه‌گر خارج‌ است‌:

خسارات‌ ناشی‌ از جنگ‌، جنگ‌ داخلی‌، شورش‌، آشوب‌، بلوا، انقلاب‌

خسارات‌ ناشی‌ از خطرات‌ طبیعی‌ از قبیل‌ سیل‌، زلزله‌، صاعقه‌ و طوفان

خسارات‌ مستقیم‌ و غیرمستقیم‌ ناشی‌ از اشعه‌ یون‌زا و رادیواکتیویت

خسارات‌ وارد به‌ محمولات‌ وسایل‌ نقلیه‌ مورد بیمه

خسارات‌ ناشی‌ از محکومیت‌ جزایی‌ و پرداخت‌ جرایم

خسارات‌ وارد ناشی‌ از عمل‌ متصرفین‌ غیرقانونی‌ وسایل‌ نقلیه‌ یا رانندگان‌ فاقد گواهینامه‌

خسارات‌واردبه‌بیمه‌گذارو کالا، اموال‌، ساختمانها و وسایل‌نقلیه‌ تحت‌مالکیت‌ و یا تصرف‌ بیمه‌گذار

 

بیمه‌ حوادث‌ سرنشین‌ و راننده‌

اصولا هرتصادم‌ باعث‌بروز دونوع‌ خسارت‌ می‌شود; نخست‌ خساراتی‌است‌ که‌ به‌اشخاص‌ ثالث‌ واردمی‌آید که‌ لزوماً و برحسب‌ قانون‌، مقصر حادثه‌ ملزم‌ به جبران‌ آن‌ و دیگر خساراتی‌ است‌ که‌ به‌ وسیله‌نقلیه‌ مقصر حادثه‌، راننده‌ و سرنشینان‌ آن‌ وارد می‌آید. خسارات‌ دسته‌ اول‌ را می‌توان‌ از محل‌ بیمه‌نامه‌شخص‌ ثالث‌ و یا مازاد ثالث‌ جبران‌ کرد و خسارات‌ دسته‌ دوم‌ خود شامل‌ دو قسمت‌ است‌ که‌ خسارات‌مالی‌ و خسارات‌ جرح‌ و فوت‌ از این‌ دسته‌اند. بخش‌ نخست‌ خسارات‌ دسته‌ دوم‌ را می‌توان‌ از محل‌بیمه‌نامه‌ بدنه‌ اتومبیل‌ جبران‌ کرد و بخش‌ دوم‌ آن‌ یا باید از طریق‌ بیمه‌نامه‌ حوادث‌ سرنشین‌ جبران‌ شود ویا بیمه‌نامه‌ دیه‌ این‌ گونه‌ خسارات‌ جرح‌ و فوت‌ را جبران‌ کند. دراین‌ حالت‌ چنانچه‌ شرکت‌ بیمه‌سرنشینان‌ اتومبیل‌ را بیمه‌ کرده‌ باشد، در صورت‌ بروز خسارات‌ جرح‌ و فوت‌، آن‌ را جبران‌ خواهد کرد.

 

1- خطرهای‌ مورد تعهد بیمه‌گر

براساس‌ شرایط بیمه‌نامه‌ حوادث‌ سرنشین‌، چنانچه‌ وسیله‌ نقلیه‌ مورد بیمه‌ به‌ علت‌ آتش‌سوزی‌،انفجار، واژگون‌ شدن‌، منحرف‌ شدن‌ و یا سقوط باعث‌ بروز هرگونه‌ خسارت‌ جرح‌ و فوت‌ سرنشینان‌اتومبیل‌ شود، بیمه‌گر متعهد است‌ خسارات‌ وارد را براساس‌ شرایط بیمه‌نامه‌ پرداخت‌ کند. لازم‌ به‌ ذکراست‌ که‌ تعهد بیمه‌گر در مورد بیمه‌نامه‌ حوادث‌ سرنشین‌ محدود به‌ ظرفیت‌ مجاز اتومبیل‌ مورد بیمه‌است‌. در واقع‌ بیمه‌ سرنشین‌ نوعی‌ بیمه‌نامه‌ حادثه‌ است‌ که‌ در آن‌ خطرات‌ مورد بیمه‌، محدود به‌مواردی‌ است‌ که‌ در بیمه‌نامه‌ از آنها به‌ عنوان‌ حوادث‌ مشمول‌ بیمه‌ نام‌ برده‌ شده‌ است.

 

2- خطرهای‌ خارج‌ از تعهد بیمه‌گر

سرنشینان‌ وسیله‌ نقلیه‌ مورد بیمه‌ در مقابل‌ حوادث‌ مذکور در بند تحت‌ پوشش‌ بیمه‌ای‌ قراردارند و تابع‌ شرایط عمومی‌ بیمه‌نامه‌ حوادث‌ سرنشین‌ می‌باشند; اما در صورتی‌ که‌ بروز و منشأ حادثه‌یکی‌ از خطرات‌ مذکور در ذیل‌ باشد، بیمه‌گر تعهدی‌ در جبران‌ خسارت‌ ندارد.

خسارات ‌ناشی ‌از خطرات‌طبیعی‌ مانند زلزله‌، سیل‌، طوفان‌، صاعقه‌ و آتشفشان‌ که‌ انسان‌ در ظهور وبروز آنها دست‌ نداشته‌ و بروز آن‌ خارج‌ از اراده‌ بشر است.

خسارات‌ ناشی‌ از جنگ‌، شورش‌، آشوب‌، بلوا، اعتصاب‌ و ... که‌ معروف‌ به‌ خطرات‌ اجتماعی‌است‌ قابل‌ جبران‌ نیست‌ مگر این‌ که‌ شرط خلاف‌ دیگری‌ بین‌ طرفین‌ قرارداد توافق‌ شده‌ باشد.

خسارات‌ ناشی‌ از کاربرد وسیله‌ نقلیه‌ در مسابقات‌ شرطبندی‌ و آزمایشهای‌ رانندگی

خسارات‌ ناشی‌ از تشعشعات‌ رادیواکتیویته‌ و اشعه‌ یون‌زا.

خسارات‌ وارد به‌ سرنشینان‌ اتومبیل‌ چنانچه‌ در زمان‌ سوختگیری‌ آن‌ ایجاد شده‌ باشد

اصولا خسارات‌ وارد در صورتی‌ قابل‌ جبران‌ است‌ که‌ راننده‌ دارای‌ گواهینامه‌ مجاز رانندگی‌ باشد. درصورتی‌ که‌ حادثه‌ منجر به‌ نقص‌ عضو و ازکارافتادگی‌ سرنشینان‌ اتومبیل‌ شود، غرامت‌ براساس‌ جدول‌نقص‌ عضو و ازکارافتادگی‌ پرداخت‌ و تسویه‌ خواهد شد.

 

بیمه‌ مازاد مسئولیت‌ مدنی‌شخص‌ ثالث‌ تا حد دیه

درقانون‌ مجازات‌اسلامی‌ (دیات‌) که‌ در سال‌ 1361 به تصویب ‌مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ رسیده، قانونگذار دیه‌ را بدین‌گونه‌ تعریف‌ کرده‌است‌: دیه‌ مالی‌ است‌ که‌ به‌ سبب‌ جنایت‌ بر نفس‌ یا عضو به‌مجنی‌ علیه‌ یا به‌ ولی‌ یا اولیاء دم‌ او داده‌ می‌شود.

با نگاهی‌ براین‌ تعریف‌ درمی‌یابیم‌ که‌ دیه‌ در واقع‌ مجازاتی‌ است‌ که‌ شرع‌ برای‌ قتل‌ نفس‌، جرح‌ و یا صدمات‌ بدنی‌ دیگر برای‌ مقصر حادثه‌ درنظر گرفته‌ مشروط بر این‌ که‌ عمدی‌ نباشد. یکی‌ از مصادیق‌ این‌تعریف‌ و در واقع‌ تحقق‌ امر دیه‌، همانا حوادث‌ ناشی‌ از رانندگی‌ است‌، زیرا راننده‌ و یا دارنده‌ وسیله‌ نقلیه‌موتوری‌ مسئول‌ خساراتی‌ است‌ که‌ ممکن‌ است‌ به‌ علت‌ کاربرد وسیله‌ نقلیه‌ به‌ اشخاص‌ ثالث‌ وارد شود وبیمه‌ شخص‌ ثالث‌ هم‌ به‌ منظور جبران‌ ضرر و زیانهای‌ ناشی‌ از کاربرد همین‌ وسیله‌ نقلیه‌ توسط قانونگذارتصویب‌ شده‌ است.

دادگاهها مقدار دیه‌ قتل ‌نفس‌ یک‌ مرد مسلمان‌ را یکی از موارد شش‌گانه‌ زیر که‌ جانی‌ در انتخاب‌ هریک از آنها مخیر می‌باشد و تلفیق‌ آنها هم‌ جایز نیست‌ تعیین‌ کرده‌اند.

- یکصد شتر سالم‌ و بدون‌ عیب‌ که‌ خیلی‌ هم‌ لاغر نباشد.

- دویست‌ گاو سالم‌ و بدون‌ عیب‌ که‌ خیلی‌ هم‌ لاغر نباشد.

- یکهزار گوسفند سالم‌ و بدون‌ عیب‌ که‌ خیلی‌ هم‌ لاغر نباشد.

- دویست‌ دست‌ لباس‌ سالم‌ از حله‌های‌ یمن‌

- یکهزار دینارمسکوک‌ سالم‌ و غیرمغشوش‌ که‌ هر دینار یک‌ مثقال‌ شرعی‌ طلا به‌ وزن‌ 18نخود است‌.

- ده‌ هزار درهم‌ مسکوک‌ سالم‌ و غیرمغشوش‌ که‌ هر درهم‌ به‌ وزن‌ 12/6نخود نقره‌ می‌باشد.

پرداخت‌ قیمت‌ هریک‌ از موارد ششگانه‌ در صورت‌ تراضی‌ طرفین‌ کافی‌ است‌ و اگر تلفیق‌ به‌ نوان‌پرداخت‌ قیمت‌ یکی‌ از موارد ششگانه‌ باشد کافی‌ است‌.

با توجه‌ به‌ قوانین‌ مصوب‌، شرکتهای‌ بیمه‌ با در نظر گرفتن‌ محدودیت‌ پوشش‌ بیمه‌ای‌ غرامت‌ مالی‌ وجانی‌ بیمه‌نامه‌ شخص‌ ثالث‌، اقدام‌ به‌ ارائه‌ بیمه‌نامه‌ای‌ مازاد با همان‌ شرایط و چند شرط اضافی‌ خاص‌کرده‌ و آن‌ را بیمه‌نامه‌ مازاد ثالث‌ (دیه‌) نامگذاری‌ کردند.

اصولا شرایط عمومی‌ این‌ بیمه‌نامه‌ مطابق‌ با شرایط عمومی‌ بیمه‌نامه‌ اجباری‌ مسئولیت‌ مدنی‌دارندگان‌ وسایل‌ نقلیه‌ موتوری‌ زمینی‌ در مقابل‌ اشخاص‌ ثالث‌ است‌، اما تفاوت‌ عمده‌ آن‌ با بیمه‌نامه‌شخص‌ ثالث‌ در این‌ است‌ که‌ خسارات‌ وارد براساس‌ رأی‌ محاکم‌ صالحه‌ قابل‌ پرداخت‌ است‌.

تعهد بیمه‌گر از لحاظ افراد زیان‌ دیده‌ در داخل‌ وسیله‌ نقلیه‌ موتوری‌ برابر ظرفیت‌ مجاز اتومبیل‌ است‌،حال‌ آنکه‌ در خارج‌ از وسیله‌ نقلیه‌ برای‌ شمار افراد محدودیتی‌ وجود ندارد.

شرکتهای‌ بیمه‌ باتوجه‌ به‌ قیمت‌ و ارزش‌ فعلی‌ موارد ششگانه‌ای‌ که‌ محاکمه‌ صالحه‌ رأی‌ خود را بر آن‌اساس‌ صادر می‌کنند بیمه‌نامه‌هایی‌ را برحسب‌ درخواست‌ بیمه‌گذاران‌ خود از مبلغ‌ شش‌ میلیون‌ تا هفتادمیلیون‌ ریال‌ صادر می‌کنند. نرخ‌ حق‌ بیمه‌ بیمه‌نامه‌های‌ دیه‌ توسط بیمه‌ مرکزی‌ ایران‌ به‌ شرکتهای‌ بیمه ‌ابلاغ‌  شده‌ است‌.

 

اعمال تعهدات قابل عرضه مالی و جانی جدید بشرح ذیل می باشد: 

تعهدات جانی (ریال) تعهدات مالی (ریال)
2.000.000.000 50.000.000
2.100.000.000 50.000.000
60.000.000
2.200.000.000 50.000.000
60.000.000
70.000.000
2.300.000.000 50.000.000
60.000.000
70.000.000
80.000.000
2.400.000.000 50.000.000
60.000.000
70.000.000
80.000.000
90.000.000
2.500.000.000
3.000.000.000
50.000.000
60.000.000
70.000.000
80.000.000
90.000.000
100.000.000

زیر عنوان 2: بیمه شخص ثالث

توضیحات 2:

آئین‌ نامه‌ اجرایی قانون‌ بیمه‌ اجباری‌ مسئولیت‌ مدنی‌ دارندگان وسایل‌ نقلیه‌ موتوری‌ زمینی‌ در مقابل‌ شخص‌ ثالث

ماده 1ـ کلیه دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی و ریلی اعم از این که اشخاص حقیقی یا حقوقی باشند مکلفند وسائل نقلیه مذکور را در قبال خسارت بدنی و مالی که در اثر حـوادث وسـایل نقـلیه مزبور و یا یـدک و تریلر مـتصل به آنها و یا مـحمولات آنها به اشخاص ثالث وارد می‌شود حداقل به مقدار مندرج در ماده (۴) این قانون نزد یکی از شـرکتهای بیـمه که مجـوز فعالیت در این رشته را از بیمه مرکزی ایران داشته باشد، بیمه نمایند.
تبصره 1ـ دارنده از نظر این قانون اعم از مالک و یا متصرف وسیله نقلیه است و هرکدام که بیمه نامه موضوع این ماده را تحصیل نماید تکلیف از دیگری ساقط می‌شود.
تبصره 2ـ مسؤولیت دارنده وسیله نقلیه مانع از مسؤولیت شخصی که حادثه منسوب به فعل یا ترک فعل او است نمی‌باشد. در هر حال خسارت وارده از محل بیمه‌نامه وسیله نقلیه مسبب حادثه پرداخت می‌گردد.
تبصره 3ـ منظور از خسارت بدنی، هر نوع دیه یا ارش ناشی از صدمه، شکستگی، نقص عضو، از کار افتادگی (جزئی یا کلی ـ موقت یا دائم) یا دیه فوت شخص ثالث به سبب حوادث مشمول بیمه موضوع این قانون است. هزینه معالجه نیز چنانچه مشمول قانون دیگری نباشد، جزء تعهدات بیمه موضوع این قانون خواهدبود.
تبصره ۴ـ منظور از خسارت مالی، زیانهایی می‌باشد که به سبب حوادث مشمول بیمه موضوع این قانون به اموال شخص ثالث وارد شود.
تبصره ۵ ـ منظور از حوادث مذکور در این قانون، هرگونه سانحه‌ای از قبیل تصادم، تصادف، سقوط، واژگونی، آتش‌سوزی و یا انفجار وسایل نقلیه موضوع این ماده و نیز خسارتی است که از محمولات وسایل مزبور به اشخاص ثالث وارد شود.
تبصره ۶ ـ منظور از شخص ثالث، هر شخصی است که به سبب حوادث وسایل نقلیه موضوع این قانون دچار زیانهای بدنی و یا مالی شود به استثناء راننده مسبب حادثه.
ماده 2ـ شرکتهای بیمه مکلفند طبق مقررات این قانون آئین‌نامه‌های مربوط به آن، با دارندگان وسایل نقلیه موضوع ماده (۱) این قانون قرارداد بیمه منعقد نمایند.
ماده 3ـ از تاریخ انتقال وسیله نقلیه کلیه تعهدات ناشی از قرارداد بیمه موضوع این قانون به منتقل‌الیه وسیله نقلیه منتقل می‌شود و انتقال گیرنده تا پایان مدت قرارداد بیمه، بیمه‌گذار محسوب خواهدشد.
ماده 4ـ حداقل مبلغ بیمه موضوع این قانون در بخش خسارت‌بدنی معادل حداقل ریالی دیه یک مرد مسلمان در ماههای حرام و در بخش خسارت مالی معادل حداقل دو و نیم درصد (2.5%) تعهدات بدنی خواهدبود. بیمه‌گذار می‌تواند برای جبران خسارتهای بدنی و مالی بیش از حداقل مزبور، بیمه اختیاری تحصیل نماید.
تبصره 1ـ در صورتی که در یک حادثه، مسؤول آن به پرداخت بیش از یک دیه به هر یک از زیان‌دیدگان محکوم شود، بیمه‌گر موظف به پرداخت تمامی دیه‌های متعلقه خواهدبود.
تبصره 2ـ بیمه‌گر موظف است در ایفاء تعهدات مندرج در این قانون خسارت وارده به زیان‌دیدگان را بدون لحاظ جنسیت و مذهب تا سقف تعهدات بیمه‌نامه پرداخت نماید. مبلغ مازاد بر دیه تعیین‌شده از سوی محاکم قضائی، به‌عنوان بیمه حوادث محسوب می‌گردد.
ماده ۵ـ بیمه‌گر ملزم به جبران خسارتهای وارد شده به اشخاص ثالث تا حد مذکور در بیمه‌نامه خواهدبود. در حوادث رانندگی منجر به جرح یا فوت که به استناد گزارش کارشناس تصادفات راهنمایی و رانندگی یا پلیس راه علت اصلی وقوع تصادف یکی از تخلفات رانندگی حادثه‌‌ساز باشد بیمه‌گر موظف است خسارت زیان‌دیده را بدون هیچ شرطی پرداخت نماید و پس از آن می‌تواند جهت بازیافت یک درصد (1%) از خسارتهای بدنی و دو درصد (2%) از خسارتهای مالی پرداخت شده به مسبب حادثه مراجعه نماید. در صورتی که به موجب گزارش کارشناس تصادفات راهنمایی و رانندگی یا پلیس راه علت اصلی وقوع تصادف یکی از تخلفات رانندگی حادثه‌ساز باشد گواهینامه راننده مسبب حادثه از یک تا سه ماه توقیف می‌شود و رانندگی در این مدت ممنوع و در حکم رانندگی بدون گواهینامه است.
تبصره ـ مصادیق و عناوین تخلفات رانندگی حادثه‌ساز به پیشنهاد وزیر کشور و تصویب هیأت وزیران مشخص می‌شود.
ماده۶ ـ در صورت اثبات عمد راننده در ایجاد حادثه توسط مراجع قضائی و یا رانندگی در حالت مستی یا استعمال مواد مخدر یا روانگردان مؤثر در وقوع حادثه، یا در صورتی که راننده مسبب فاقد گواهینامه رانندگی باشد یا گواهینامه او متناسب با نوع وسیله نقلیه نباشد شرکت بیمه موظف است بدون اخذ تضمین، خسارت زیان‌دیده را پرداخت نموده و پس از آن می‌تواند به قائم‌مقامی زیان‌دیده از طریق مراجع قانونی برای استرداد تمام یا بخشی از وجوه پرداخت شده به شخصی که موجب خسارت شده است مراجعه نماید.
ماده 7ـ موارد زیر از شمول بیمه موضوع این قانون خارج است:
1ـ خسارت وارده به وسیله نقلیه مسبب حادثه.
2ـ خسارت وارده به محمولات وسیله نقلیه مسبب حادثه.
3ـ خسارت مستقیم و یا غیرمستقیم ناشی از تشعشعات اتمی و رادیواکتیو.
۴ـ خسارت ناشی از محکومیت جزائی و یا پرداخت جرائم.
ماده 8ـ تعرفه حق بیمه و نحوه تقسیط و تخفیف در حق بیمة بیمه موضوع این قانون با رعایت نوع و خصوصیات وسیله نقلیه و فهرست تخلفات حادثه‌ساز و ضریب خسارت این رشته توسط بیمه مرکزی ایران تهیه و پس از تأیید شورای عالی بیمه به تصویب هیأت وزیران خواهدرسید.
ماده 9ـ پوشش‌های بیمه موضوع این قانون محدود به قلمرو جمهوری اسلامی ایران می‌باشد مگر آن‌که در بیمه‌نامه به نحو دیگری توافق شده باشد.
ماده 10ـ به منظور حمایت از زیان‌دیده‌گان حوادث رانندگی، خسارتهای بدنی وارد به اشخاص ثالث که به علت فقدان یا انقضاء بیمه‌نامه، بطلان قرارداد بیمه، تعلیق تأمین بیمه‌گر، فرار کردن و یا شناخته نشدن مسؤول حادثه و یا ورشکستگی بیمه‌گر قابل پرداخت نباشد یا به طورکلی خسارتهای بدنی خارج از شرایط بیمه‌نامه (به استثناء موارد مصرح در ماده (۷) توسط صندوق مستقلی به نام صندوق تأمین خسارتهای بدنی پرداخت خواهد شد.
مدیر صندوق به پیشنهاد رئیس کل بیمه مرکزی ایران و تصویب مجمع عمومی و با حکم رئیس مجمع عمومی منصوب می‌گردد. مجمع عمومی صندوق با عضویت وزراء امور اقتصادی و دارایی، بازرگانی، کار و امور اجتماعی و دادگستری و رئیس کل بیمه مرکزی ایران حداقل یک بار در سال تشکیل می‌شود. بودجه، ترازنامه و خط مشی صندوق به تصویب مجمع خواهد رسید. متن کامل ترازنامه صندوق از طریق روزنامه رسمی و یکی از جراید کثیرالانتشار منتشر خواهد شد.
تبصره 1ـ میزان تعهدات صندوق برای جبران خسارتهای بدنی معادل مبلغ مقرر در ماده (۴) این قانون و تبصره ذیل آن خواهد بود.
تبصره 2ـ مرکز صندوق تهران است و در صورت لزوم می‌تواند با تصویب مجمع عمومی صندوق در مراکز استانها شعبه ایجاد یا نمایندگی اعطاء نماید.
تبصره 3ـ هزینه‌هایی که بیمه مرکزی ایران برای اداره صندوق متحمل می‌گردد حداکثر تا سه درصد (3%) از درآمدهای سالانه صندوق از محل منابع درآمد آن پرداخت خواهد شد.
ماده 11ـ منابع مالی صندوق تأمین خسارتهای بدنی به شرح زیر است:
الف ـ پنج درصد (5%) از حق بیمه بیمه اجباری موضوع این قانون.
ب ـ مبلغی معادل حداکثر یک سال حق بیمه بیمه اجباری که از دارندگان وسایل نقلیه‌ای که از انجام بیمه موضوع این قانون خودداری نمایند وصول خواهد شد. نحوه وصول و تقسیط مبلغ مذکور و سایر ضوابط لازم این بند به پیشنهاد بیمه مرکزی ایران به تصویب مجمع عمومی صندوق خواهد رسید.
ج ـ مبالغی که صندوق پس از جبران خسارت زیان‌دیدگان بتواند از مسؤولان حادثه وصول نماید.
د ـ درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری وجوه صندوق.
هـ ـ بیست درصد (20%) از جرائم وصولی راهنمایی و رانندگی در کل کشور.
و ـ بیست درصد (20%) از کل هزینه‌های دادرسی و جزای نقدی وصولی توسط قوه قضائیه.
ز ـ جرائم موضوع ماده (28) این قانون.
ح ـ کمکهای اعطائی از سوی اشخاص مختلف.
تبصره 1ـ در صورت کمبود منابع مالی صندوق، دولت موظف است در بودجه سنواتی سال بعد کسری منابع صندوق را تأمین نماید.
تبصره 2ـ درآمدهای صندوق از مالیات و هرگونه عوارض معاف می‌باشد.
تبصره 3ـ صندوق از پرداخت هزینه‌های دادرسی و اوراق و حق‌الاجراء معاف می‌باشد.
تبصره ۴ـ اسناد مربوط به مطالبات و پرداختهای خسارت صندوق تأمین خسارتهای بدنی در حکم اسناد لازم‌ الاجراء است.
تبصره ۵ـ عدم پرداخت حقوق قانونی صندوق تأمین خسارتهای بدنی از سوی شرکتهای بیمه در حکم دخل و تصرف غیرقانونی در وجوه عمومی می‌باشد.
تبصره ۶ـ مصرف درآمدهای صندوق در مواردی به جز موارد مصرح در این قانون ممنوع بوده و در حکم تصرف غیرقانونی در وجوه عمومی می‌باشد.
تبصره 7ـ به منظور ترویج فرهنگ بیمه و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی آن دسته از دارندگان وسایل نقلیه مشمول بیمه اجباری موضوع این قانون که ظرف مدت چهار ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این قانون نسبت به خرید بیمه‌نامه اقدام نمایند از پرداخت جریمه موضوع بند « ب» این ماده معاف خواهند بود.
ماده 12ـ صندوق مجاز است موجودی‌های نقدی مازاد خود را نزد بانکها سپرده‌گذاری و یا اوراق مشارکت خریداری نماید مشروط بر آن‌که سرمایه‌گذاری‌های مذکور به نحوی برنامه‌ریزی و انجام شود که همواره امکان پرداخت خسارت کامل به زیان‌دیدگان مشمول تعهدات صندوق وجود داشته باشد.
ماده 13ـ چگونگی اداره صندوق به پیشنهاد بیمه مرکزی ایران و با تأیید وزیر امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
ماده 14ـ اشخاص ثالث زیان‌دیده حق دارند با ارائه مدارک لازم برای دریافت خسارت به طور مستقیم حسب مورد به شرکت بیمه مربوط و یا صندوق تأمین خسارتهای بدنی مراجعه نمایند. دستورالعمل اجرائی این ماده توسط بیمه مرکزی ایران تهیه و به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
ماده 15- بیمه‌گر موظف است حداکثر پانزده روز پس از دریافت مدارک لازم، خسارت متعلقه را پرداخت نماید.
ماده 16ـ در حوادث رانندگی منجر به صدمات بدنی غیر از فوت، بیمه‌گر وسیله نقلیه مسبب حادثه و یا صندوق تأمین خسارتهای بدنی حسب مورد موظفند پس از دریافت گزارش کارشناس راهنمایی و رانندگی و یا پلیس راه و در صورت لزوم گزارش سایر مقامات انتظامی و پزشکی قانونی بلافاصله حداقل پنجاه درصد (50%) از دیه تقریبی را به اشخاص ثالث زیان‌دیده پرداخت‌نموده و باقی‌مانده آن را پس از معین شدن میزان قطعی دیه بپردازند.
تبصره ـ در حوادث رانندگی منجر به فوت، شرکت‌های بیمه می‌توانند در صورت توافق با راننده مسبب حادثه و ورثه متوفی، بدون نیاز به رأی مراجع قضائی، دیه و دیگر خسارت‌های بدنی وارده را پرداخت نمایند.
ماده 17ـ در حوادث رانندگی منجر به خسارت مالی، پرداخت خسارت به صورت نقدی و با توافق زیان‌دیده و شرکت بیمه مربوط صورت می‌گیرد. در صورت عدم توافق طرفین در خصوص میزان خسارت قابل پرداخت، شرکت بیمه موظف است وسیله نقلیه خسارت‌دیده را در تعمیرگاه مجاز و یا تعمیرگاهی که مورد قبول زیان‌دیده باشد تعمیر نموده و هزینه‌های تعمیر را تا سقف تعهدات مالی مندرج در بیمه‌نامه مذکور پرداخت نماید.
تبصره ـ در صورتی که اختلاف از طرق مذکور حل و فصل نشود موضوع بدون رعایت تشریفات آئین دادرسی در کمیسیون حل اختلاف تخصصی مرکب از یک نفر قاضی با معرفی رئیس دادگستری محل یک نفر کارشناس بیمه با معرفی اتحادیه (سندیکای) بیمه‌گران ایران و تأیید بیمه مرکزی ایران و یک نفر کارشناس رسیدگی به تصادفات با معرفی پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی مورد رسیدگی قرار می‌گیرد و رأی این کمیسیون قطعی و ظرف بیست (20) روز قابل اعتراض در دادگاههای عمومی است. ضوابط مربوط به نحوه تشکیل این کمیسیونها توسط وزارت دادگستری و با همکاری بیمه مرکزی ایران و نیروی انتظامی تهیه و به تصویب رئیس قوه قضائیه خواهد رسید.
ماده 18ـ شرکتهای بیمه مکلفند خسارت مالی ناشی از حوادث رانندگی موضوع این قانون را در مواردی که وسایل نقلیه مسبب و زیان‌دیده در زمان حادثه دارای بیمه‌نامه معتبر بوده و بین طرفین حادثه اختلافی وجود نداشته باشد، حداکثر تا سقف تعهدات مالی مندرج در ماده (۴) این قانون بدون أخذ گزارش مقامات انتظامی پرداخت نمایند.
ماده 19ـ حرکت وسایل نقلیه موتوری زمینی بدون داشتن بیمه‌نامه موضوع این قانون ممنوع است. کلیه دارندگان وسایل مزبور مکلفند سند حاکی از انعقاد قرارداد بیمه را هنگام رانندگی همراه داشته باشند و در صورت درخواست مأموران راهنمایی و رانندگی و یا پلیس راه ارائه نمایند. مأموران راهنمایی و رانندگی و پلیس راه موظفند وسایل نقلیه فاقد بیمه‌نامه موضوع این قانون را تا هنگام ارائه بیمه‌نامه مربوط در محل مطمئنی متوقف نموده و راننده متخلف را به پرداخت جریمه تعیین شده ملزم نمایند. آئین‌نامه مربوط به نحوه توقیف وسایل نقلیه فاقد بیمه‌نامه شخص ثالث ظرف سه ماه پس از تصویب این قانون توسط وزارت کشور با همکاری وزارتخانه‌های راه و ترابری و دادگستری و بیمه مرکزی ایران تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
تبصره 1ـ بیمه مرکزی ایران و شرکت‌های بیمه موظفند ترتیبی اتخاذ نمایند که با الصاق برچسب یا استفاده از ابزارهای مناسب دیگر، امکان شناسایی وسایل نقلیه موتوری زمینی فاقد بیمه‌نامه موضوع این قانون، برای مأموران راهنمایی و رانندگی و یا پلیس راه تسهیل گردد. دارندگان وسایل نقلیه مذکور ملزم به به‌کارگیری ابزارهای فوق می‌باشند.
تبصره 2ـ دادن بار یا مسافر و یا ارائه هرگونه خدمات به دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی فاقد بیمه‌نامه شخص ثالث معتبر، از سوی شرکتها و مؤسسات حمل و نقل بار و مسافر درون‌شهری و برون‌شهری ممنوع است. نظارت بر حسن اجراء این تبصره بر عهده وزارتخانه‌های کشور و راه و ترابری می‌باشد تا حسب مورد شرکتها و مؤسسات متخلف را به مراجع ذی‌صلاح معرفی و تا زمان صدور رأی از ادامه فعالیت آنها جلوگیری به عمل آورند.
تبصره 3ـ ارائه هرگونه خدمات به دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی فاقد بیمه‌نامه شخص ثالث معتبر، توسط راهنمایی و رانندگی، دفاتر اسناد رسمی و سازمانها و نهادهای مرتبط با امر حمل و نقل ممنوع می‌باشد. دفاتر اسناد رسمی مکلفند هنگام تنظیم هرگونه سند در مورد وسایل نقلیه موتوری زمینی موضوع این قانون، مشخصات بیمه‌نامه شخص ثالث آنها را در اسناد تنظیمی درج نمایند.
ماده 20ـ دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی که از خارج وارد ایران می‌شوند در صورتی که خارج از کشور مسؤولیت خود را نسبت به حوادث ناشی از وسایل نقلیه موضوع این قانون به موجب بیمه‌نامه‌ای که از طرف بیمه مرکزی ایران معتبر شناخته می‌شود بیمه نکرده باشند، مکلفند هنگام ورود به مرز ایران مسؤولیت خود را بیمه نمایند. همچنین دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی ایرانی که از کشور خارج می‌شوند موظفند هنگام خروج، مسؤولیت خود را در مقابل خساراتیکه بر اثر حوادث وسیله نقلیه مذکور به سرنشینان آن وارد شود تا حد دیه یک مرد مسلمان در ماههای حرام بیمه نمایند در غیر این‌صورت از تردد وسایل مزبور توسط مراجع ذی‌ربط جلوگیری به عمل خواهد آمد.
ماده 21ـ محاکم قضائی موظفند در حوادث رانندگی منجر به خسارت بدنی، بیمه‌نامه شخص ثالثی را که اصالت آن از سوی شرکت بیمه ذی‌ربط کتباً مورد تأیید قرار گرفته است تا میزان مندرج در بیمه‌نامه به عنوان وثیقه قبول نمایند.
ماده 22ـ محاکم قضائی مکلفند در جلسات رسیدگی به دعاوی مربوط به حوادث رانندگی، حسب مورد شرکت بیمه ذی‌ربط و یا صندوق تأمین خسارت‌های بدنی را جهت ارائه نظرات و مستندات خود دعوت نمایند و پس از ختم دادرسی یک نسخه از رأی صادره را به آنها ابلاغ کنند.
ماده 23- ادارات راهنمایی و رانندگی و پلیس راه موظفند نسخه‌ای از گزارش مربوط به حوادث رانندگی منجر به خسارات بدنی ناشی از وسایل نقلیه موضوع این قانون را علاوه بر ذی‌نفع، حسب مورد به بیمه‌گر مربوط و یا صندوق تأمین خسارتهای بدنی ارسال نمایند.
ماده 24ـ نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که امکان دسترسی به بانکهای اطلاعاتی آن نیرو در ارتباط با مواردی از قبیل مشخصات وسایل نقلیه موتوری زمینی، گواهینامه‌های صادر شده و همچنین سوابق تخلفات و تصادفات رانندگان، از طریق سیستم رایانه‌ای برای بیمه مرکزی ایران و شرکتهای بیمه‌گر فراهم گردد.
ماده 25ـ شرکتهای بیمه مجاز به فعالیت در رشته بیمه موضوع این قانون موظفند با استفاده از تجهیزات و سیستم‌های رایانه‌ای مناسب، کلیه اطلاعات مورد نیاز بیمه مرکزی ایران در رابطه با بیمه‌نامه‌های صادرشده و خسارتهای مربوط به آنها را به صورت مستمر به بیمه مرکزی ایران منتقل نمایند.
ماده 26ـ بیمه مرکزی ایران موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که امکان دسترسی به اطلاعات مذکور در مواد (24) و (25) این قانون برای کلیه شرکتهای بیمه ذی‌ربط و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران فراهم گردد.
ماده 27- شرکتهای بیمه موظفند بیست درصد (20%) از سود عملیات بیمه‌ای خود در بخش بیمه شخص ثالث وسایل نقلیه موضوع این قانون را به حسابی که از طرف بیمه مرکزی ایران تعیین می‌شود واریز نمایند. بیمه مرکزی ایران موظف است باهمکاری وزارت راه و ترابری و راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، مبالغ مذکور را در اموری که موجب کاهش حوادث رانندگی و خسارتهای ناشی از آن می‌شود هزینه نماید. نحوه تعیین سود عملیات بیمه‌ای رشته‌های مذکور به پیشنهاد بیمه مرکزی ایران پس از تأیید شورای عالی بیمه به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید. وضع هرگونه عوارض دیگر بر بیمه موضوع این قانون ممنوع می‌باشد.
ماده 28ـ بیمه مرکزی ایران موظف است بر حُسن اجرا این قانون نظارت نماید و در صورت عدم اجراء مفاد آن از سوی هر یک از شرکتهای بیمه، حسب مورد متخلف را به پرداخت جریمه نقدی حداکثر تا مبلغ ده برابر حداقل تعهدات بدنی موضوع ماده (۴) این قانون ملزم نموده و یا با تأیید شورای عالی بیمه پروانه فعالیت شرکت مذکور را در یک یا چند رشته بیمه برای مدت حداکثر یک سال تعلیق نماید و یا با تأیید شورای عالی بیمه و تصویب مجمع عمومی بیمه مرکزی ایران پروانه فعالیت آن شرکت را در یک یا چند رشته بیمه به طور دائم لغو کند. جریمه موضوع این ماده به حساب صندوق تأمین خسارتهای بدنی واریز خواهدشد.
تبصره ـ در کلیه موارد بیمه مرکزی ایران نظر مشورتی و تخصصی اتحادیه (سندیکای) بیمه‌گران ایران را قبل از صدور حکم اخذ خواهدنمود. چنانچه اتحادیه (سندیکا) ظرف مدت پانزده روز از تاریخ دریافت نامه بیمه مرکزی ایران کتباً نظر خود را اعلام نکند بیمه مرکزی ایران رأساً اقدام خواهدنمود.
ماده 29ـ آئین‌نامه‌های اجرائی این قانون ظرف سه ماه توسط بیمه مرکزی ایران تهیه و به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیأت وزیران خواهدرسید. تا زمانی که آئین‌نامه‌های جدید به تصویب نرسیده باشد آئین‌نامه‌های قبلی که مغایر با مفاد این قانون نباشد لازم‌الاجراء است.
ماده 30ـ قانون بیمه مسؤولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث (مصوب1347) و کلیه قوانین و مقررات مغایر با این قانون لغو می‌گردد. هرگونه نسخ یا اصلاح مواد این قانون باید صریحاً در قوانین بعدی قید شود.
قانون فوق مشتمل بر سی ماده و بیست و پنج تبصره در جلسه مورخ شانزدهم تیرماه یکهزار و سیصد و هشتاد و هفت کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی طبق اصل هشتاد و پنجم(85) قانون‌اساسی جمهوری‌اسلامی‌ایران تصویب گردید و پس از موافقت مجلس با اجراء آزمایشی آن به مدت پنج سال، در تاریخ 1387/05/16 به تأیید شورای نگهبان رسید.

زیر عنوان 3: بیمه سرنشین

توضیحات 3:

شرایط بیمه نامه مسئولیت مدنی دارنده وسیله نقلیه (شخص ثالث) و بیمه حوادث سرنشین

الف- بیمه حوادث سرنشین:
سرنشین شخصی است که در زمان حادثه داخل اتومبیل بیمه شده باشد اعم از اینکه اتومبیل در حال حرکت باشد و یا در هر حال توقف، و در این بیمه نامه شامل دو گروه از اشخاص استثناء شده در بیمه شخص ثالث می باشد. گروه اول شامل بیمه گذار، مالک یا راننده اتومبیل مقصر حادثه بوده و گروه دوم شامل همسر، پدر، مادر، اولاد، اولاد اولاد و اجداد تحت تکفل بیمه گذار می باشد.
قابل ذکر است تعهد بیمه گر در زمینه بیمه حوادث سرنشین با توجه به حق بیمه اعلام شده طبق جدول فوق برای سرنشین انواع وسیله نقلیه با شرایط ذیل می باشد:
- انواع سواری به تعداد ظرفیت مجاز
- انواع بارکش به تعداد 2 نفر
- انواع اتوکار
- مینی بوس ها، راننده و کمک
- اتوبوس ها، 2 نفر راننده و 2 نفر کمک (امکان تحت پوشش قرار گرفتن کل سرنشین انواع اتوکار با پرداخت حق بیمه اضافی مربوطه نیز می باشد)
- انواع موتورسیکلت 1 نفر
در حال حاضر در بیمه حوادث سرنشین امکان ارائه پوشش های بیمه ای متنوع با تعهدات حداقل پنجاه میلیون ریال و حداکثر پانصد و پنجاه میلیون ریال بابت فوت و نقص عضو و حداقل پنج میلیون ریال و حداکثر پنجاه و پنج میلیون ریال هزینه های پزشکی برای انواع وسایل نقلیه به استثناء موتورسیکلت با پرداخت حق بیمه متعلقه وجود دارد.
در خصوص بیمه حوادث سرنشین انواع موتورسیکلت حق بیمه اعلام شده در جداول فوق فقط در مقابل تعهد حداکثر ده میلیون ریال فوت و نقص عضو و هزینه پزشکی حداکثر یک میلیون ریال می باشد.

ب- نرخ تخفیفات عدم خسارت
در صورت عدم پرداخت خسارت از محل بیمه نامه شخص ثالث بابت خسارت مالی و صدمات بدنی اشخاص ثالث (زیان دیده) در زمان تمدید بیمه نامه به نام بیمه گذار دارای حسن سابقه، حق بیمه پایه و مازاد بیمه شخص ثالث طبق جدول ذیل مشمول تخفیف عدم خسارت می گردد.
سالهای بیمه درصد تخفیف ثالث اجباری (پایه) درصد تخفیف مازاد ثالث اجباری
سال دوم بیمه ای %10 %5
سال سوم بیمه ای %15 %10
سال چهارم بیمه ای %20 %15
سال پنجم بیمه ای %30 %25
سال ششم بیمه ای %30 %35
سال هفتم به بالا %50 %50
ج- اضافه نرخ بابت تاخیر
در صورت دیرکرد و نداشتن سابقه بیمه ای، حق بیمه پایه بیمه نامه شخص ثالث تا یک ماه مشمول اضافه نرخ تأخیر نمی گردد و در صورت دیرکرد بیش از یک ماه از تاریخ انقضاء بیمه نامه تجدیدی مشمول اضافه نرخ با رعایت فرمول مربوطه می گردد.

د- اضافه نرخ بابت تشدید خطر
در صورت پرداخت خسارت از محل بیمه نامه سال قبل، زمان تمدید بیمه نامه حق بیمه شخص ثالث اجباری (پایه) و حق بیمه مازاد مشمول اضافه نرخ تعدد خسارت طبق جدول ذیل می گردد:
تعداد خسارت درصد اضافه نرخ
یک بار خسارت %0
دوبار خسارت %20
سه بار خسارت %40
چهاربار خسارت %60
بیش از چهاربار خسارت %100
هـ : اضافه نرخ / تخفیف بابت نوع مورد استفاده
در صورت متفاوت بودن کاربری و مورد استفاده وسیله نقلیه حق بیمه شخص ثالث اجباری (پایه) و حق بیمه مازاد مشمول اضافه نرخ و یا تخفیف طبق جدول ذیل می گردد:
نوع وسیله نقلیه ردیف مورد استفاده درصد اضافه نرخ درصد تخفیف
سواری 1 شخصی/اداری/... صفر درصد -
2 تاکسی/آژانس %20 -
3 کرایه %30 -
4 تعلیم رانندگی %20 -
5 مسابقات رانندگی (رالی) %100 -
6 آمبولانس - %50
7 دارای یدک %15 -
نوع وسیله نقلیه ردیف مورد استفاده درصد اضافه نرخ درصد تخفیف
بارکش 1 بارکش صفر درصد -
2 حمل مواد سوختی %25 -
3 حمل مواد سریع الاشتعال %50 -
4 آمبولانس - %50
5 حمل خون - %50
راه سازی و کشاورزی - %50
7 حمل زباله/خیابان پاک - %50
8 دارای یدک %15 -

نوع وسیله نقلیه

ردیف مورد استفاده درصد اضافه نرخ درصد تخفیف
اتوکار 1 عمومی شهری - %15
2 سرویس محصلین و دانشجویان - %20
سرویس کارکنان - %40
4 آمبولانس - %50
5 حمل خون - %50
6 دارای یدک %15 -
نوع وسیله نقلیه ردیف مورد استفاده درصد اضافه نرخ درصد تخفیف
موتور سیکلت 1 مسابقات رانندگی %100 -
2 دارای یدک %15 -

زیر عنوان 4: بیمه بدنه

توضیحات 4:

بیمه بدنه اتومبیل
در این نوع بیمه نامه اتومبیل بیمه شده در مقابل خطرات سرقت کلی و آتش سوزی، انفجار و تصادف تحت پوشش قرار گرفته خسارات جزئی و کلی وارده به اتومبیل بیمه شده اعم از دستمزد تعمیرات و ارزش لوازم به قیمت روز حادثه پرداخت می شود. با پرداخت حق بیمه اضافی می توان خطرات دیگری را نیز تحت پوشش بیمه بدنه قرارداد از قبیل:
1. سرقت درجای قطعات اصلی و اضافی:
در صورتی کـه خــودرو سواری دارای پوشش خطرات اصلی باشد می تواند با پرداخت حق بیمه متعلقه لوازم اصلی و اضافی منصوبه خودرو را بدون اینکه سرقت کلی صورت گیرد تحت پوشش سرقت درجا قرار دهد حداکثر تــعهد بیمه گر20% ارزش مورد بیمه حداکثر ده میلیون ریال می باشد و سواری هـــای بـا مـــورد استفاده تـــاکسی و کــرایه و از ایـــن قبیل تحت ایــــــن پوشش اضافی قـرار نمی گیرد.
2. بیمه هزینه ایاب و ذهاب:
عبارتست از عدم استفاده از وسیله نقلیه بدلیل یکی از خسارات مشمول تعهد بیمه گر (به استثناء سرقت ) حداکثر هزینه ایاب و ذهاب قابل پرداخت تحت این پوشش اضافی روزانه معادل 30.000 ریال خواهد بود و مدت آن از سی روز در سال تـجاوز نخواهد کرد. این پوشش فقط انحصار به سواریهای شخصی دارد.
3. بیمه حوادث شخصی:
توسط این پوشش اضافی بیمه گذار در تمام مدت بیست و چهار ساعت شبانه روز و در تمام نقاط جهان تحت پوشش بیمه حوادث شخصی قرارمی گیرد. راننده اتومبیل نیز در صورتیکه شخصی بغیر از بیمه گذار باشد و بر اثر حوادث رانندگی اتومبیل دچار حادثه گردد تحت پوشش حوادث شخصی قرارمی گیرد. حداکثر سن مشمول پوشش بیمه ای 75سال تمام می باشد. مبلغ سرمایه بیمه حوادث در صورت فوت مبلغ 50.000.000 ریال و در صورت نقص عضو و یا از کارافتادگی دائم ( کلی و جزئی ) حداکثر تا مبلغ 5.000.000 ریال می باشد.
4. بیمه خطر طبیعی : (سیل و زلزله و طوفان )
توسط این پوشش اضافی وسیله نقلیه مورد بیمه تحت پوشش قرارگرفته اگر چنانچه اتفاقاتی مانند سیل و زلزله و طوفان صورت گیرد و وسیله نقلیه آسیب ببیند شرکت بیمه خسارات ناشی از این حوادث را پرداخت می نماید.
5. پوشش تکمیلی شامل:
5-1. پوشش شکست شیشه به تنهایی و به عللی غیر از خطرات اصلی:
بـــا پرداخت حق بیمه اضافی خسارت مربوط به شکست شیشه خودروی مورد بیمه به تنهایی و به عللی غیراز خطرات اصلی تحت پوشش این بیمه میباشد.
5-2. پوشش خسارت ناشی از رنگ، مواد اسیدی یا شیمیایی: با پــــرداخت حق بیمه اضافی خسارتهای ناشی از اثر انواع گازها، اسیدها، مواد روغنی تحت پوشش بیمه ای می باشد.
نرخ تخفیف عدم خسارت
در صورت عدم دریافت خسارت از محل بیمه نامه بدنه در زمان تمدید به بیمه نامه به نام بیمه گذار دارای حسن سابقه حق بیمه بیمه نامه بدنه طبق جدول ذیل مشمول تخفیف عدم خسارت میگردد.
سال های بیمه ای درصد تخفیفات
سال دوم بیمه ای %25
سال سوم بیمه ای %35
سال چهارم بیمه ای %40
سال پنجم بیمه ای به بالا %60
فرانشیز
قسمتی از مبلغ خسارت که میزان آن در شرایط بیمه نامه تعیین می شود بعنوان فرانشیز به عهده بیمه گذار خواهد بود.
فرانشیز خسارت برای انواع وسایل نقلیه زمینی بشرح زیر میباشد:
- فرانشیز خسارت جزئی ناشی از حوادث:
1. خسارت اول 10% مبلغ خسارت حداقل 500.000 ریال
2. خسارت دوم 2 برابر فرانشیز خسارت اول (درصد و حداقل)
3. خسارت سوم 3 برابر فرانشیز خسارت اول (درصد و حداقل)
4. فرانشیز برای رانندگانی که سابقه رانندگی آنها کمتر از 3 سال می باشد 10% بیشتر از فرانشیزهای فوق الذکر.
5. فرانشیز خسارت ناشی از آتش سوزی به تنهایی 10% مبلغ خسارت حداقل 500.000 ریال
6. فرانشیز خسارت شکست شیشه به تنهائی 20% مبلغ خسارت.
7. فرانشیز خسارت سرقت اعم از جزئی و کلی 20% مبلغ خسارت.
8. فرانشیز خسارت کلی ناشی از حوادث (بجز سرقت) 10% مبلغ خسارت.
9. فرانشیز خسارت ناشی از تصادفات رانندگی در صورتی که راننده موضوع بیمه مقصر نباشد و مقصر شناخته شده ای وجود داشته و امکان تعقیب مقصر نیز فراهم گردد. 50% فرانشیز خسارت اول خواهد بود.